8 loại hình thông minh và cách biết bạn thuộc loại nào

Nhắc đến thông minh, chúng ta thường nghĩ ngay đến những người có chỉ số IQ cao, học giỏi, nhạy bén trong công việc… Tuy nhiên, theo một học thuyết nổi tiếng trong tâm lý học và giáo dục, con người có tới 8 loại hình thông minh khác nhau. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ từng loại và tìm ra thế mạnh của chính mình.

1. 8 loại trí thông minh theo thuyết đa trí tuệ

Thuyết đa trí tuệ do nhà tâm lý học Howard Gardner, giáo sư Đại học Harvard, đề xuất năm 1983. Ban đầu ông đưa ra 7 loại trí thông minh, sau đó bổ sung thêm trí thông minh tự nhiên, nâng tổng số lên 8 loại:

1.1. Trí thông minh vận động – thể chất

Trí thông minh vận động thể hiện qua khả năng kiểm soát, giữ thăng bằng và phối hợp nhuần nhuyễn các động tác của cơ thể. Người sở hữu trí thông minh này thường giỏi vũ đạo, thể thao hoặc các hoạt động đòi hỏi sự khéo léo của đôi tay; nhiều người còn thích những trò mạo hiểm, cảm giác mạnh. Tìm hiểu thêm về trí thông minh vận động.

Công việc phù hợp: vũ công, vận động viên, lính cứu hỏa, cảnh sát cơ động, thợ cơ khí…

1.2. Trí thông minh không gian – thị giác

Trí thông minh không gian thể hiện qua khả năng tư duy đa chiều, hình dung và xoay chuyển hình khối trong đầu, nhạy bén với màu sắc, đường nét và bố cục. Người sở hữu trí thông minh này thường có năng khiếu nhiếp ảnh, hội họa, thiết kế… hoặc có gu thẩm mỹ riêng với đồ vật xung quanh. Xem thêm: trí thông minh không gian – thị giác.

Công việc phù hợp: nhiếp ảnh gia, họa sĩ, phi công, nhà thiết kế, kiến trúc sư…

1.3. Trí thông minh âm nhạc

Đây là một trong những loại hình thông minh dễ nhận biết nhất. Nếu bạn yêu âm nhạc, cảm âm tốt, nhạy cảm với giai điệu, cao độ, âm sắc, chỉ cần nghe qua một bản nhạc là đoán được giọng, hợp âm hay nốt nhạc… thì rất có thể bạn sở hữu trí thông minh âm nhạc.

Công việc phù hợp: nhạc sĩ, ca sĩ, nhà sản xuất âm nhạc, giáo viên âm nhạc, DJ, chỉ huy dàn hợp xướng…

1.4. Trí thông minh ngôn ngữ

Người có trí thông minh ngôn ngữ giao tiếp giỏi, ăn nói lưu loát, mạch lạc. Khi viết, họ biết sử dụng ngôn từ phong phú với văn phong cuốn hút. Họ cũng thường ghi nhớ tốt thông tin dưới dạng chữ viết và lời nói.

Công việc phù hợp: nhà văn, nhà báo, luật sư, chính trị gia, người dẫn chương trình, giáo viên…

1.5. Trí thông minh logic – toán học

Một loại hình thông minh không thể không nhắc đến là trí thông minh logic, còn gọi là trí thông minh toán học. Người sở hữu trí thông minh này có khả năng phân tích và lập luận chặt chẽ. Họ thường nhìn nhận, đánh giá sự việc dựa trên lý lẽ, dữ kiện và con số nhiều hơn là cảm tính. Đây cũng là nhóm năng lực mà bài test IQ đo lường rõ nhất. Xem thêm: trí thông minh suy luận – tư duy.

Công việc phù hợp: nhà khoa học, nhà toán học, kế toán, kiểm toán, kinh doanh…

1.6. Trí thông minh tương tác (liên cá nhân)

Nếu bạn giao tiếp tốt, biết nhìn nhận sự việc từ nhiều góc độ, hiểu cảm xúc và động cơ của người khác, dễ dàng kết nối mọi người với nhau… thì bạn đang sở hữu trí thông minh tương tác. Với trí thông minh này, bạn sẽ dễ thành công trong môi trường làm việc nhóm.

Công việc phù hợp: nhà tâm lý học, chính trị gia, chuyên gia đàm phán, hiệu trưởng, quản lý, nhân viên kinh doanh…

1.7. Trí thông minh nội tâm

Trí thông minh nội tâm là khả năng hiểu chính mình: nhận ra cảm xúc của bản thân, biết phân tích điểm mạnh, điểm yếu, xác định sở thích, mong muốn và mục tiêu cá nhân. Từ đó, bạn tự lập kế hoạch và hành động để đạt được mục tiêu đó. Tìm hiểu thêm về trí thông minh nội tâm.

Công việc phù hợp: triết gia, nhà tâm lý học, nhà trị liệu tâm lý, luật sư, hướng dẫn viên…

1.8. Trí thông minh tự nhiên

Trí thông minh tự nhiên thể hiện qua niềm hứng thú với thiên nhiên, yêu thích thế giới động vật, thực vật và khả năng nhận biết, phân loại chúng. Người có trí thông minh này cũng thường ý thức rõ tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường và hạn chế tác động của con người lên thế giới tự nhiên.

Công việc phù hợp: nhà địa chất, kỹ sư nông nghiệp, nhà thực vật học, nhà sinh vật học…

Ngoài 8 loại trên, Gardner từng cân nhắc thêm trí thông minh hiện sinh – khả năng suy ngẫm về những câu hỏi lớn của cuộc sống. Cũng cần biết rằng thuyết đa trí tuệ rất phổ biến trong giáo dục nhưng vẫn bị nhiều nhà tâm lý học tranh luận, vì các “trí thông minh” này khó đo lường riêng rẽ và chưa có nhiều bằng chứng thực nghiệm vững chắc.

2. Bạn thuộc loại nào trong 8 loại hình thông minh?

Đây có lẽ là câu hỏi mà ai cũng muốn biết câu trả lời. Thực ra, để biết mình nổi trội ở loại hình nào không quá khó. Bạn có thể thử các cách sau:

Làm các bài trắc nghiệm: tự kiểm tra qua các bài test trí tuệ, tính cách, rồi so sánh kết quả với những thế mạnh và sở thích của bản thân. Hãy xem kết quả trắc nghiệm trực tuyến là gợi ý tham khảo, không phải kết luận tuyệt đối.
Quan sát chính mình: để ý xem những hoạt động nào khiến bạn hào hứng, làm nhanh và tốt hơn người khác, hoặc có thể tập trung hàng giờ không chán.
Hỏi ý kiến người xung quanh: đừng ngần ngại nhờ bạn bè, người thân, đồng nghiệp nhận xét về mình. Họ có thể đưa ra những góc nhìn khách quan mà bạn chưa nhận ra.

Hầu hết mọi người đều sở hữu nhiều loại trí thông minh ở các mức độ khác nhau. Khi xác định được những loại hình nổi trội của mình, bạn sẽ biết cách phát huy thế mạnh, lựa chọn hướng đi phù hợp và đạt được nhiều thành tựu hơn trong công việc lẫn cuộc sống.

Kết luận

8 loại hình thông minh theo thuyết đa trí tuệ của Howard Gardner nhắc chúng ta rằng thông minh không chỉ là học giỏi hay điểm IQ cao. Hiểu rõ thế mạnh của bản thân giúp bạn định hướng học tập và nghề nghiệp đúng đắn hơn. Hãy bắt đầu bằng bài test IQ miễn phí để đo khả năng tư duy logic, rồi thử thêm test EQ để hiểu trí tuệ cảm xúc của mình.