Các thiên tài trên thế giới có điểm chung gì? 10 đặc điểm thú vị
Các thiên tài trên thế giới có điểm chung gì? Khám phá 10 đặc điểm thường được gắn với người thông minh, đâu là kết quả nghiên cứu và đâu chỉ là lời đồn.
Bạn có thể chiếu tướng chỉ sau 5 nước cờ, hay học được vài thứ tiếng trước tuổi 17, và tự hỏi liệu mình có phải thiên tài? Vậy các thiên tài trên thế giới thực sự có những đặc điểm chung nào? Liệu bạn có phải là một thiên tài chưa được phát hiện? Những đặc điểm dưới đây có thể giúp bạn có thêm góc nhìn thú vị về câu hỏi này.
Lưu ý trước khi đọc: phần lớn các nghiên cứu được nhắc đến chỉ cho thấy mối tương quan ở mức trung bình của một nhóm lớn, chứ không có nghĩa là cứ có đặc điểm đó thì bạn là thiên tài. Một vài “đặc điểm” lan truyền trên mạng thực chất không có cơ sở khoa học, và chúng tôi sẽ chỉ rõ ở từng phần.
1. Không quá mặn mà với chuyện tình dục
Người thông minh có thật sự ít mặn mà với chuyện chăn gối hơn người khác? Một số nghiên cứu, chẳng hạn công trình của Đại học North Carolina (Mỹ) công bố năm 2000, ghi nhận rằng thanh thiếu niên có chỉ số IQ cao thường có xu hướng trì hoãn lần quan hệ tình dục đầu tiên so với bạn bè đồng trang lứa.
Có nhiều cách giải thích cho hiện tượng này, nhưng một lý do thường được nhắc đến là người thông minh thường tập trung cao độ vào việc học tập và công việc, nên họ có ít thời gian để tìm kiếm và duy trì các mối quan hệ tình cảm. Nhiều người trong số họ cũng có xu hướng ưu tiên những mục tiêu dài hạn trong cuộc đời hơn là những cuộc vui nhất thời.
2. Tò mò với những trải nghiệm mới – kể cả điều nguy hiểm
Một nghiên cứu theo dõi gần 8.000 người ở Anh, công bố năm 2012, phát hiện ra rằng những người có chỉ số IQ cao hơn khi còn nhỏ lại có khả năng sử dụng chất cấm khi trưởng thành cao hơn.
Điều này nghe có vẻ nghịch lý, vì người thông minh lẽ ra phải nhận thức rõ hơn về tác hại của ma túy. Các nhà nghiên cứu cho rằng nguyên nhân có thể nằm ở chỗ người thông minh thường cởi mở và thích tìm kiếm trải nghiệm mới hơn. Dĩ nhiên, đây là một phát hiện thống kê chứ không phải lời khuyên: ma túy gây hại nghiêm trọng cho não bộ và sức khỏe, đồng thời là hành vi vi phạm pháp luật.
3. Là “cú đêm”
Một trong những đặc điểm nổi bật của người thông minh là xu hướng không làm theo những thói quen mà số đông mặc nhiên chấp nhận. Họ thường có lịch sinh hoạt của riêng mình. Nghiên cứu của nhà tâm lý học Satoshi Kanazawa (Trường Kinh tế và Khoa học Chính trị London) năm 2009 cho thấy những trẻ có IQ cao hơn khi lớn lên có xu hướng đi ngủ muộn và thức dậy muộn hơn, cả ngày thường lẫn cuối tuần.
Có thể một bộ óc luôn hoạt động khiến họ khó nghỉ ngơi sớm, hoặc đêm khuya đơn giản là khoảng thời gian yên tĩnh nhất để họ làm việc và suy nghĩ.
4. Uống rượu nhiều hơn
Cũng theo một nghiên cứu của Satoshi Kanazawa, những trẻ em thông minh hơn ở Anh và Mỹ khi trưởng thành có xu hướng uống rượu thường xuyên hơn và nhiều hơn so với những người có IQ thấp hơn. Kanazawa lý giải rằng người thông minh dễ chấp nhận những hành vi “mới” về mặt tiến hóa – nhưng các giả thuyết của ông vốn gây nhiều tranh cãi trong giới khoa học.
Dù thế nào, uống nhiều rượu không làm ai thông minh hơn. Ngược lại, lạm dụng rượu gây tổn hại cho não bộ, trí nhớ và sức khỏe về lâu dài.
5. Lời đồn: phụ nữ ngực lớn có IQ cao hơn
Trên mạng từng lan truyền thông tin rằng một khảo sát trên 1.200 phụ nữ cho thấy người có vòng một lớn có chỉ số IQ cao hơn người có vòng một trung bình khoảng 10 điểm. Tuy nhiên, không có nghiên cứu khoa học đáng tin cậy nào chứng minh mối liên hệ này. Bạn nên xem đây là một tin đồn giật gân hơn là một sự thật.
6. Màu mắt và thế mạnh riêng?
Một số nghiên cứu nhỏ từ thập niên 1970 đưa ra giả thuyết rằng màu mắt có liên quan đến kiểu hoạt động mà một người làm tốt. Theo đó, người mắt sáng màu (như xanh lam) có thể làm tốt hơn những hoạt động mang tính chiến lược, tự quyết định nhịp độ – vốn rất cần trong nghiên cứu khoa học. Trong khi đó, người mắt sẫm màu lại có lợi thế ở những hoạt động đòi hỏi phản ứng nhanh, như nhiều môn thể thao đối kháng.
Dù vậy, bằng chứng cho giả thuyết này còn rất yếu, và màu mắt hoàn toàn không quyết định chỉ số IQ hay việc bạn có trở thành thiên tài hay không.
7. Có những sở thích giải trí rất bình thường
Các nghiên cứu về những thiên tài trong lịch sử cho thấy hầu hết họ đều có những thú vui giản dị. Có thể bộ não cần được thư giãn để phục hồi sau những giờ làm việc căng thẳng. Albert Einstein rất thích chơi đàn violin và đi thuyền buồm. Stephen Hawking thời sinh viên ở Oxford từng là người lái (cox) cho đội đua thuyền của trường University College, và về sau còn cùng con gái viết sách khoa học cho thiếu nhi.
8. Theo đuổi những điều bị cho là vô nghĩa
Nhiều thiên tài trong lịch sử từng bị người đương thời cho là đang theo đuổi những điều vô ích. John Alexander Newlands, một trong những người đầu tiên sắp xếp các nguyên tố hóa học theo quy luật tuần hoàn, đã bị giới khoa học chế giễu. Anh em nhà Wright bị nhạo báng vì liên tục thử nghiệm máy bay, thậm chí bị nghi là những kẻ nói dối khi tuyên bố đã bay được. Gregor Mendel đặt nền móng cho di truyền học, nhưng công trình của ông bị cộng đồng khoa học phớt lờ suốt nhiều thập kỷ.
Lý do là các thiên tài thường không nhìn thế giới giống như phần còn lại của xã hội. Vì vậy, họ hay chọn những con đường khác thường để tạo nên những điều vĩ đại.
9. Hay vẽ nguệch ngoạc
Một điểm chung giữa nghệ sĩ và nhiều thiên tài là khả năng xử lý hiệu quả những suy nghĩ trừu tượng. Người có chỉ số IQ cao thường tìm cách thể hiện ý tưởng của mình bằng hình ảnh khi lời nói thông thường không đủ để diễn đạt. Những nét vẽ nguệch ngoạc, sơ đồ hay phác thảo giúp họ sắp xếp suy nghĩ và chia sẻ ý tưởng với người khác dễ dàng hơn.
10. Có liên hệ với một số rối loạn tâm lý
Nhiều thiên tài bị xem là “lập dị”, và chính sự khác biệt ấy khiến họ nổi bật. Một số nghiên cứu ghi nhận người có IQ rất cao có tỷ lệ tự báo cáo các vấn đề như lo âu, rối loạn tâm trạng hay ADHD cao hơn, dù kết luận này vẫn còn tranh cãi. Nhà phát minh Nikola Tesla được cho là có những biểu hiện giống rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD), như ám ảnh với con số 3 và nỗi sợ vi trùng. Năm 2019, nhà thần kinh học Marco Catani (King’s College London) cũng đưa ra giả thuyết rằng Leonardo da Vinci có thể mắc ADHD.
Tuy nhiên, mắc một rối loạn tâm lý không có nghĩa là bạn là thiên tài, và ngược lại. Nếu bạn gặp những vấn đề này, hãy tìm đến chuyên gia để được hỗ trợ phù hợp.
Kết luận
Các thiên tài trên thế giới có nhiều điểm chung thú vị, nhưng điều thực sự đáng học hỏi ở họ là trí tò mò, sự kiên trì theo đuổi ý tưởng dù bị chế giễu và cách nhìn thế giới khác biệt – chứ không phải những thói quen có hại. Bạn có thể đọc thêm về những người có chỉ số IQ cao nhất thế giới hoặc các thần đồng nổi tiếng. Và nếu muốn biết mình có tố chất thiên tài hay không, hãy thử ngay bài test IQ miễn phí.