AQ là gì? AQ có quan trọng hơn EQ và IQ không?

Ngày càng nhiều người, kể cả một số nhà tâm lý học và chuyên gia quản trị, cho rằng EQ (trí tuệ cảm xúc) có vai trò không kém, thậm chí quan trọng hơn IQ (chỉ số thông minh) đối với thành công trong kinh doanh và cuộc sống. Nhờ vậy, khi nhắc đến EQ và IQ, hầu hết mọi người đều hiểu chúng ta đang nói về điều gì. (Trên thực tế, các nghiên cứu vẫn cho thấy IQ là một yếu tố dự báo hiệu quả công việc khá mạnh; câu hỏi IQ hay EQ quan trọng hơn đến nay vẫn còn nhiều tranh luận.)

Thế nhưng khi nhắc đến chỉ số vượt khó AQ, rất ít người biết đó là gì. Bài viết này giải thích AQ là gì và vì sao nhiều doanh nhân tin rằng nó quan trọng không kém – thậm chí hơn – EQ và IQ, đặc biệt là trong kinh doanh.

AQ là gì?

AQ (Adversity Quotient) là chỉ số vượt khó, hay nói đơn giản là khả năng đối mặt, chịu đựng và phục hồi trước nghịch cảnh. Khái niệm này được Paul Stoltz giới thiệu trong cuốn sách cùng tên xuất bản năm 1997. Theo ông, AQ thể hiện qua cách một người nhìn nhận mức độ kiểm soát của mình trước khó khăn, tinh thần trách nhiệm, phạm vi ảnh hưởng mà họ để khó khăn lan sang các mặt khác của cuộc sống, và việc họ tin rằng khó khăn sẽ kéo dài bao lâu.

Người có AQ cao không phải là người không bao giờ gặp thất bại, mà là người biết đứng dậy nhanh hơn, rút ra bài học và tiếp tục tiến lên. Bạn có thể đọc thêm về AQ trong bài 6 chỉ số cơ bản của con người.

Vì sao AQ quan trọng trong kinh doanh?

Một doanh nhân từng khởi nghiệp năm công ty khác nhau – rồi mở rộng quy mô, phát triển và bán lại chúng – chia sẻ rằng khả năng phục hồi chính là mẫu số chung quan trọng nhất của tăng trưởng và thành công.

Người ta thường nói chúng ta đang sống trong thời điểm tốt nhất để làm doanh nhân. Tuy nhiên, khi trò chuyện với nhau, nhiều doanh nhân cùng đồng ý rằng khả năng phục hồi của cả tập thể – tức AQ của đội ngũ – là yếu tố then chốt quyết định thành bại trên thương trường.

Điều này không có nghĩa là EQ và IQ không quan trọng. Chúng là điều kiện cần nhưng chưa đủ. Thiếu AQ, thành công của đội nhóm sẽ luôn có giới hạn. Vậy làm thế nào để tổ chức của bạn có AQ cao nhất có thể? Dưới đây là một số gợi ý thiết thực.

Cách xây dựng đội ngũ có AQ cao

Tuyển dụng

Khi tuyển người, hãy chú trọng đánh giá AQ chứ không chỉ EQ và IQ. Đánh giá AQ không dễ, vì rất khó mô phỏng cách một người suy nghĩ và hành xử dưới áp lực trong một buổi phỏng vấn.

Dù vậy, bạn vẫn có thể sàng lọc qua hồ sơ những “nhân viên chỉ gắn bó khi mọi việc suôn sẻ”, dựa vào các hành vi trong quá khứ như nhảy việc liên tục hoặc nghỉ việc ngay khi doanh nghiệp gặp khó khăn. Nên cân nhắc kỹ trước khi tuyển những trường hợp này, vì họ thường dễ nản lòng trước cả những trở ngại nhỏ nhất, và tâm lý đó có thể lây lan, làm suy yếu tinh thần cũng như văn hóa chung của cả nhóm.

Ngược lại, những ứng viên đã bám trụ đến cùng trong giai đoạn khó khăn, dù doanh nghiệp sau đó vẫn phải đóng cửa, lại đáng được xem xét kỹ hơn. Những người này thường có bề dày kinh nghiệm hơn, vì họ là những người trụ lại đến phút cuối và phải kiêm nhiệm nhiều vai trò. Một dấu hiệu khác của AQ cao là những trải nghiệm từ sớm trong cuộc đời, khi ứng viên từng đối mặt với nghịch cảnh và vượt qua hoặc thích nghi được với nó.

Khen thưởng

Các cơ chế khen thưởng thông thường chủ yếu dựa trên thành tích. Rủi ro của những mô hình quá đơn giản này là chúng có thể bỏ sót những người có AQ cao, chỉ vì dự án của họ chưa mang lại kết quả hay chưa có lợi nhuận.

Điều quan trọng là xây dựng một cơ chế khen thưởng đủ tinh tế để ghi nhận những người đang gánh vác các nhiệm vụ khó khăn, nơi họ vẫn đang đóng góp và tạo ra tiến triển, ngay cả khi thành quả cuối cùng chưa thành hiện thực.

Ghi nhận và đề bạt

Nếu các yếu tố khác tương đương, những thành viên thể hiện AQ cao nhất và mang lại kết quả nên được bồi dưỡng để trở thành lãnh đạo của tổ chức. Họ thường là những người làm việc hiệu quả nhất và hoàn thành công việc tốt nhất, vì ít bị phân tâm hay chùn bước trước những hoàn cảnh bất lợi xung quanh.

Kết luận

Người chiến thắng không phải là người chưa bao giờ thất bại, mà là người không bao giờ bỏ cuộc. Một đội ngũ thành công, trên hết, cần có AQ cao ở cả từng cá nhân lẫn tập thể. Muốn biết khả năng vượt khó của chính mình đang ở mức nào, hãy thử ngay bài test AQ miễn phí.