5 lý do nên mua đồ chơi phát triển trí tuệ cho trẻ sơ sinh
Có nên mua đồ chơi phát triển trí tuệ cho trẻ sơ sinh? 5 lý do ba mẹ nên cân nhắc, gợi ý đồ chơi theo từng giai đoạn 0–12 tháng và lưu ý an toàn quan trọng.
Nhiều ba mẹ phân vân không biết có nên mua đồ chơi phát triển trí tuệ cho trẻ sơ sinh hay không, bởi ở giai đoạn này bé còn quá nhỏ, dường như chưa cảm nhận được nhiều điều xung quanh. Thực tế, ngay từ những tuần đầu đời, bé đã không ngừng tiếp nhận thông tin qua các giác quan. Những thông tin dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn vấn đề này.
Trẻ sơ sinh là trẻ bao nhiêu tháng tuổi?
Theo cách dùng trong y khoa, trẻ sơ sinh là trẻ trong khoảng 28 ngày đầu sau khi chào đời (Tổ chức Y tế Thế giới cũng dùng mốc này), áp dụng cho cả bé sinh đủ tháng lẫn bé sinh non. Trong tiếng Anh, từ “infant” (nhũ nhi) bắt nguồn từ tiếng Latin “infans”, nghĩa là “chưa biết nói”, và thường được dùng để chỉ trẻ dưới 12 tháng tuổi.
Trong đời sống hằng ngày, nhiều ba mẹ vẫn gọi con là “em bé sơ sinh” cho đến khi bé tròn 1 tuổi. Điều này cũng dễ hiểu, xuất phát từ tình yêu thương và bởi trong suốt năm đầu, bé vẫn còn rất nhỏ, đang trong quá trình hình thành nhận thức. Vì vậy, trong bài viết này, chúng tôi tạm chia giai đoạn từ 0 đến 12 tháng như sau:
- Bé từ 0 đến 3 tháng tuổi.
- Bé từ 4 đến 6 tháng tuổi.
- Bé từ 7 đến 12 tháng tuổi.
Có nên mua đồ chơi phát triển trí tuệ cho trẻ sơ sinh?
Đây có lẽ là thắc mắc của rất nhiều ba mẹ, nhất là những người lần đầu “lên chức”. Câu trả lời là có, miễn là chọn đúng món, đúng độ tuổi và ba mẹ cùng chơi với con. Dưới đây là 5 lý do.
1. Đồ chơi giúp bé phát triển giác quan
Ngay từ tháng đầu tiên, bé đã bắt đầu dùng đôi mắt để quan sát thế giới, dù tầm nhìn còn ngắn và bé chủ yếu chú ý đến những hình khối có độ tương phản cao như đen – trắng. Đồ chơi phù hợp sẽ giúp kích thích thị giác của bé hiệu quả.
Bên cạnh đó, đồ chơi nhiều màu sắc, hình dạng có sức hút đặc biệt với trẻ nhỏ. Bé sẽ không ngừng khua tay, đạp chân để chạm vào món đồ mình thích. Đây chính là cách bé rèn luyện sự phối hợp giữa tay, chân và các giác quan ngay từ khi còn rất nhỏ.
2. Đồ chơi giúp bé tăng cường thể chất
Một lý do khác để mua đồ chơi phát triển trí tuệ cho bé sơ sinh là giúp con vận động nhiều hơn. Trong lúc chơi, bé không nằm yên một chỗ mà thích thú cầm nắm, khua tay chân, xoay đầu và cơ thể theo chuyển động của đồ chơi. Những cử động nhỏ ấy giúp cơ cổ, cơ lưng và tay chân của bé dần cứng cáp.
3. Đồ chơi kích thích tư duy và sự tò mò
Những năm đầu đời là giai đoạn não bộ phát triển rất nhanh. Các tổ chức nhi khoa như Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) nhấn mạnh rằng vui chơi và tương tác với người lớn có vai trò quan trọng đối với sự phát triển ngôn ngữ, nhận thức và cảm xúc của trẻ. Đồ chơi là công cụ tốt để ba mẹ trò chuyện, chơi đùa cùng con; tuy nhiên, không có bằng chứng cho thấy cứ cho trẻ tiếp xúc với đồ chơi “trí tuệ” càng sớm thì trẻ càng thông minh. Yếu tố cốt lõi vẫn là sự gắn kết và thời gian ba mẹ dành cho bé.
4. Đồ chơi cho bé sơ sinh rất đa dạng
Trên thị trường hiện có rất nhiều loại đồ chơi dành cho trẻ sơ sinh, nên ba mẹ không khó để chọn được món phù hợp. Ở giai đoạn này, ba mẹ cũng không cần đầu tư những món đồ chơi hoành tráng, phức tạp hay đắt tiền. Những món đồ đơn giản nhưng phù hợp đã đủ mang lại hiệu quả.
5. Đồ chơi đạt chuẩn rất an toàn cho bé
Nếu chọn đồ chơi có nguồn gốc rõ ràng, ghi rõ độ tuổi sử dụng và có dấu hợp quy CR, ba mẹ có thể yên tâm hơn về chất lượng. Những sản phẩm này thường dùng chất liệu không độc hại, thiết kế bo tròn, không có chi tiết nhỏ dễ rơi ra. Tuy vậy, dù đồ chơi đạt chuẩn đến đâu, ba mẹ vẫn cần trông chừng khi bé chơi.
Gợi ý đồ chơi phát triển trí tuệ cho trẻ theo tháng tuổi
Để đồ chơi phát huy tối đa lợi ích và bé có những giờ chơi thật bổ ích, ba mẹ có thể tham khảo các gợi ý sau.
Bé từ 0 – 3 tháng tuổi
Giai đoạn này bé bắt đầu cảm nhận được hình ảnh, màu sắc và âm thanh. Ba mẹ có thể chọn thẻ hoặc sách tranh đen – trắng, lục lạc, xúc xắc nhẹ, thảm chơi có đàn piano đạp chân, đồ chơi treo hình thú bông… Lưu ý: với trẻ dưới 12 tháng, không nên để gối ôm, thú bông hay chăn gối mềm trong nôi/cũi khi bé ngủ, vì có thể làm tăng nguy cơ ngạt thở.
Bé từ 4 – 6 tháng tuổi
Đây là giai đoạn bé phát triển rõ rệt cả về nhận thức lẫn thể chất; ba mẹ sẽ thấy con nhanh nhẹn và linh hoạt hơn hẳn. Những món đồ chơi phù hợp lúc này là đồ gặm nướu, rối tay, nhạc cụ đồ chơi đơn giản, các khối hình mềm… Xem thêm gợi ý chi tiết trong bài đồ chơi phát triển trí tuệ cho bé 6 tháng.
Bé từ 7 – 12 tháng tuổi
Ở giai đoạn 7 – 12 tháng, bé tiến bộ vượt bậc về nhận thức và kỹ năng: biết bò, vịn đứng, nhặt đồ bằng ngón tay. Để khuyến khích não bộ phát triển và giúp bé vận động tốt hơn, ba mẹ có thể chọn khối xếp chồng, xe ô tô đẩy tay, búp bê vải, sách vải, bóng mềm… Khi được chơi món đồ yêu thích, bé sẽ hào hứng khám phá và phát huy các kỹ năng mới của mình. Khi bé gần tròn tuổi, ba mẹ có thể tham khảo thêm đồ chơi phát triển trí tuệ cho bé 1 tuổi.
Lưu ý an toàn khi chọn đồ chơi cho trẻ sơ sinh
- Không chọn đồ chơi có chi tiết nhỏ, hạt, cúc dễ rời ra khiến bé bị hóc.
- Tránh dây dài, dây ruy băng hay vòng có thể quấn quanh cổ bé.
- Đồ chơi dùng pin phải có nắp pin bắt vít chắc chắn.
- Ưu tiên chất liệu không độc hại, dễ vệ sinh; rửa hoặc lau đồ chơi thường xuyên vì bé hay cho vào miệng.
- Không đặt đồ chơi phát ra âm thanh quá to sát tai bé.
Kết luận
Mua đồ chơi phát triển trí tuệ cho trẻ sơ sinh là điều nên làm, miễn là ba mẹ chọn món đơn giản, an toàn và phù hợp với từng giai đoạn phát triển của bé. Đồ chơi chỉ phát huy hết tác dụng khi có ba mẹ cùng chơi, trò chuyện và quan sát phản ứng của con. Trong những phút rảnh rỗi, ba mẹ cũng có thể làm thử bài test IQ miễn phí để khám phá khả năng tư duy của chính mình.